)
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳಿಗೆ ಹಾಲ್ಮಾರ್ಕ್ ಅಳವಡಿಸಿದ ನಂತರವೂ, ಪ್ಯುರಿಟಿ ಫ್ರಾಡ್ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಇನ್ನೂ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿವೆ. ವಂಚನೆ ಸಾಬೀತಾದರೆ, ಆಭರಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಭಾರೀ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ದೊಡ್ಡಮಟ್ಟದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೂ ಬೇಡಿಕೆ ಇಡಬಹುದು. ಹೌದು, ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್ (ಬಿಐಎಸ್) ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ನಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ? :
ಭಾರತೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಬ್ಯೂರೋ (BIS)ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾದ ಹಾಲ್ಮಾರ್ಕ್ ಮಾಡಿದ ಆಭರಣಗಳು ಶುದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಕಳಪೆಯಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಅವರು ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪರಿಹಾರವು ಆಭರಣದ ಶುದ್ಧತೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 22 ಕ್ಯಾರೆಟ್ಗಳ (91.6%) ಹಾಲ್ಮಾರ್ಕ್ ಮಾಡಿದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದು, ಪರೀಕ್ಷೆಯ ನಂತರ ಅದು 20 ಕ್ಯಾರೆಟ್ 83.3%) ಚಿನ್ನ ಎನ್ನುವುದು ಗೊತ್ತಾದರೆ ಶುದ್ಧತೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಮೌಲ್ಯದ ಎರಡು ಪಟ್ಟು (91.6% - 83.3%) ಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ವಂಚನೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ? :
ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಚಿನ್ನಾಭರಣಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಬಿಐಎಸ್-ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮತ್ತು ಹಾಲ್ಮಾರ್ಕಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರವು ಚಿನ್ನದ ನಿಜವಾದ ಕ್ಯಾರೆಟ್ ತೂಕವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವರದಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಕಡಿಮೆ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರೆ, ಗ್ರಾಹಕರು ಬಿಐಎಸ್ ಕೇರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಸಹಾಯವಾಣಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು.
ಬಿಐಎಸ್ ಕೇರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ :
ಇದು BIS ನ ಅಧಿಕೃತ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು HUID (ಹಾಲ್ಮಾರ್ಕ್ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ) ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ವಂಚನೆ ದೂರುಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಸಹಾಯವಾಣಿ (NCH):
ಗ್ರಾಹಕರು 1800-11-4000 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ consumerhelpline.gov.in ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.
ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ವಂಚನೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಹಲವಾರು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ HUID (6 ಅಂಕಿಯ ಆಲ್ಫಾನ್ಯೂಮರಿಕ್ ಕೋಡ್) ಹೊಂದಿರುವ ಚಿನ್ನಾಭರಣಗಳ ಹಾಲ್ಮಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ, ಮೇಕಿಂಗ್ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು 3% ಜಿಎಸ್ಟಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬೇಕು.