दिवसभरात शरीरातील किती कॅलरी झाल्या बर्न, ट्रॅक करण्याची सगळ्यात खात्रीशीर पद्धत

Calary Burn Calculation : जागतिक आरोग्य दिन 7 जून रोजी साजरा केला जातो. या निमित्ताने शरीरासाठी केला जाणारा व्यायाम किती फायदेशीर आहे? हे कसा मोजाल. ट्रॅक करण्याची 100 टक्के खात्रीशीर पद्धत कोणती? दिवसभरात शरीरातील किती कॅलरी बर्न झाल्या हे ट्रॅक करण्यासाठी कोणतीही एक पद्धत 100% अचूक नसते, कारण त्यात वय, वजन, लिंग आणि हृदय गती यांसारख्या अनेक गोष्टींचा समावेश असतो. तथापि, खालील पद्धती वापरून तुम्ही जास्तीत जास्त अचूक अंदाज मिळवू शकता: 

कॅलरी बर्न  करणे म्हणजे नेमके काय?

आपण खाल्लेले अन्न शरीराला ऊर्जा (कॅलरी) देते. ही ऊर्जा आपले शरीर विविध कामांसाठी वापरते. जसे चालणे, काम करणे, व्यायाम करणे, श्वासोच्छवासाची प्रक्रिया किंवा हृदयाची गती सुरु राहणे. दिवसभरात शरीर ज्या प्रमाणात ऊर्जा वापरते, त्यालाच कॅलरी बर्न म्हणतात.

दिवसाला किती कॅलरी बर्न होतात?

प्रत्येक व्यक्तीच्या वय, लिंग, वजन, उंची आणि शारीरिक हालचालीनुसार कॅलरी बर्न होण्याचे प्रमाण बदलते. साधारणतः:

• शारीरीकदृष्ट्या कमी सक्रिय व्यक्ती: 1600 ते 2000 कॅलरी

• शारीरीकदृष्ट्या मध्यम सक्रिय व्यक्ती: 2000 ते 2400 कॅलरी

•    शारीरीकदृष्ट्या जास्त सक्रिय: 2400 ते 3000 पेक्षा जास्त कॅलरी

यामध्ये शरीराचा बीएमआर (Basal Metabolic Rate- BMR) म्हणजेच विश्रांतीतही बर्न होणाऱ्या कॅलरीजचा मोठा वाटा असतो.

कॅलरीज बर्न कसे ट्रॅक कराल?

1. फिटनेस बँड किंवा स्मार्टवॉच

आजकाल स्मार्टवॉच किंवा फिटनेस बँड हे सर्वात सोपे आणि लोकप्रिय साधन आहे. हे डिव्हाइस तुमच्या चालण्याच्या स्टेप्स, हृदयाची गती (heart rate), झोप आणि दिवसभरातील अ‍ॅक्टिव्हिटी ट्रॅक करून अंदाजे किती कॅलरीज बर्न होतात हे दाखवते.

2. मोबाइल अ‍ॅप

काही अ‍ॅप्स तुमचे वजन, उंची, वय आणि अ‍ॅक्टिव्हिटीची पातळी लक्षात घेऊन कॅलरीज किती बर्न झाल्या हे मोजते. तुम्ही दिवसभर काय खाल्ले आणि किती व्यायाम केला हे नोंदवल्यास तुम्हाला अचूक माहिती मिळते.

3. एमईटी (Metabolic Equivalent) पद्धत

ही थोडी तांत्रिक पद्धत आहे. वेगवेगळ्या क्रियाकलापांना एमईटी व्हॅल्यु दिलेली असते. उदाहरणार्थ, चालणे, धावणे, सायकलिंग यानुसार कॅलरी बर्न मोजता येते. फिटनेस तज्ञ ही पद्धत अधिक अचूक मानतात.

4. बीएमआर आणि टीडीईई कॅलक्युलेशन

• बीएमआर: शरीर विश्रांतीत किती कॅलरीज वापरते

• टीडीईई (Total Daily Energy Expenditure): दिवसभरात एकूण किती कॅलरीज खर्च होतात ऑनलाइन कॅल्क्युलेटरच्या मदतीने हे सहज काढता येते.

सर्वात प्रभावी कोणता मार्ग?

सर्वसाधारण वापरासाठी स्मार्टवॉच + मोबाइल अ‍ॅप्स यांचा कॉम्बिनेशन सर्वात प्रभावी मानला जातो. हे रिअल-टाइम डेटा देतात आणि तुमच्या सवयींनुसार सुधारणा करण्यास मदत करतात. मात्र, लक्षात ठेवा की हे सर्व अंदाज असतात हे १००% अचूक नसते. 

काही महत्त्वाच्या टिप्स

• नियमित अ‍ॅक्टिव्हिटी वाढवा (दररोज किमान 8-10 हजार पावले चालणे)

• व्यायामात कार्डिओ आणि स्ट्रेंथ ट्रेनिंग या दोन्हींचा समावेश करा

• आहारावरही लक्ष ठेवा. केवळ कॅलरी बर्न करणेच नाही, तर कॅलरी इनटेकही तितकेच महत्त्वाचे आहे

• पुरेशी झोप घ्या आणि शरीरातील पाण्याचे प्रमाण योग्य राखा

दिवसभरातील कॅलरी बर्न ट्रॅक करणे हे तुम्हाला तुमच्या फिटनेसचे गोल साध्य करण्यासाठी उपयुक्त साधन ठरत आहे. योग्य तंत्रज्ञानाचा वापर, संतुलित आहार आणि नियमित व्यायाम यांच्या मदतीने तुम्ही तुमचे आरोग्य चांगले ठेऊ शकता.