मूत्रपिंड निकामी होतंय हे कसं कळतं? डॉक्टरांनी सांगितली घरी करता येणारी 'ही' चाचणी!

Kidney Failure Test:  सर्वसामान्य KFT मध्ये क्रिएटिनिन तपासतात पण ते फक्त शेवटच्या टप्प्यात वाढतं.

प्रविण दाभोळकर | Updated: Nov 7, 2025, 10:25 PM IST
मूत्रपिंड निकामी होतंय हे कसं कळतं? डॉक्टरांनी सांगितली घरी करता येणारी 'ही' चाचणी!
किडनी

Kidney Failure Test: तुमच्या किडनी 80% खराब झाल्या तरी क्रिएटिनिन वाढत नाही, ही धक्कादायक माहिती आयुर्वेदिक डॉ. सुगंधा यांनी दिलीय. त्यामुळे आता लाखो लोकांचा जीव टांगणीला लागला आहे. पण चिंता नको. डॉक्टरांनी सांगितलेली एक अचूक चाचणी तुम्हाला ६ महिने आधीच सावध करेल.

Add Zee News as a Preferred Source

क्रिएटिनिनची फसवी चाल

सर्वसामान्य KFT मध्ये क्रिएटिनिन तपासतात पण ते फक्त शेवटच्या टप्प्यात वाढतं. जिमवाले, ज्येष्ठ नागरिक, सॅण्डो शरीराचे लोक, किंवा अतिशय दुबळ्या व्यक्तींचे निकाल 100% खोटे येतात! त्यामुळे किडनी गेली तरी समजतच नाही, असे त्यांनी आपल्या व्हिडीओमध्ये म्हटलंय.

किडनीचा ‘रियल टाइम अलार्म’

हे शरीरात नैसर्गिकरित्या तयार होणारे प्रथिन आहे. निरोगी किडनी ते फिल्टर करून परत शोषते. जर किडनीला जरा भी त्रास असेल तर रक्तात त्याचे प्रमाण लगेच वाढते! ही चाचणी वय, स्नायू, प्रथिनपदार्थ यांच्यावर अवलंबून नाही. म्हणून 100% अचूक असल्याचे डॉ. सुगंधा सांगतात. 

कोणी लगेच करावी ही चाचणी?  

तुमचं वय 55 वर्षांपेक्षा जास्त असेल. दररोज जिम + प्रोटीन शेक घेत असाल.  दीर्घकाळ डायबिटीज किंवा BP चे रुग्ण असाल. पोटावर चरबी (Obesity)  असेल, कुटुंबात कुणाला किडनीचा आजार असेलअशा लोकांनी वर्षातून एकदा ही चाचणी करायलाच हवी.

1 मिनिटात कळेल धोका!

सकाळी पहिली लघवी घ्या. स्वच्छ काचेच्या बाटलीत भरून 10 मिनिटे ठेवा. वर फेस (foam) दिसला तर धोक्याची घंटा आहे समजा. पुढे जाऊन Urine Protein Creatinine Ratio (PCR) चाचणी करा. प्रथिने गळती दिसली तर त्वरित सिस्टॅटिन-सी करा, असा सल्ला डॉक्टरांनी दिलाय.

खर्च फक्त 1200-1500 रुपये!

ही चाचणी SRL, Thyrocare, Metropolis सर्वत्र उपलब्ध असतात. एकदा केली तर ६ महिने निश्चिंत राहाल.क्रिएटिनिन वाढले की डायलिसिस निश्चित पण सिस्टॅटिन-सी वाढले की 90% किडनी वाचू शकते, असे इशारा डॉक्टरांनी दिलाय.

FAQ 

प्रश्न १) क्रिएटिनिन नॉर्मल असतानाही किडनी ८०% गेली असू शकते का?

उत्तर: हो, १००% शक्य आहे!
डॉ. सुगंधा सांगतात:  जिमवाले (प्रोटीन जास्त घेतात)  
६०+ वयस्क  
खूप सॅण्डो किंवा अतिशय दुबळे लोक
या सर्वांचे क्रिएटिनिन शेवटपर्यंत नॉर्मल राहते. पण आतून किडनी ८०-९०% गेलेली असते!
म्हणून KFT विश्वास ठेवू नका, लगेच सिस्टॅटिन-सी करा!

प्रश्न २) सिस्टॅटिन-सी चाचणी नेमकी काय सांगते? किती खर्च-कुठे मिळते?

उत्तर: ही चाचणी रक्तातल्या एका खास प्रथिनाचे (Cystatin-C) प्रमाण मोजते.  निरोगी किडनी → हे प्रथिन रक्तात अजिबात नसते  
किडनीला जरा भी त्रास → लगेच वाढते (६ महिने आधीच अलार्म!)
खर्च: फक्त ₹१२००-१५००
कुठे मिळते?  
Thyrocare (ऑनलाइन बुकिंग → घरी येऊन रक्त घेतात)  
SRL Diagnostics  
Metropolis  
Apollo 24|7
सकाळी उपाशी राहून करा → २ तासात रिपोर्ट!

प्रश्न ३) घरीच १ मिनिटात किडनी खराब आहे की नाही कसे कळेल?

उत्तर: सकाळची पहिली लघवी घ्या → स्वच्छ काचेच्या बाटलीत भरून १० मिनिटे ठेवा
१) वर दाट, बियरसारखा फेस (foam) दिसला → ९०% किडनीतून प्रथिने गळती!
२) फेस ३० सेकंदात पण नाही गेला → त्वरित डॉक्टरांकडे जा!
३) फेस दिसला तर दुसऱ्या दिवशी Urine PCR + सिस्टॅटिन-सी दोन्ही करा.
ही घरगुती चाचणी १००% अचूक आहे, लाखो लोकांनी वाचवली किडनी!

About the Author

Pravin Dabholkar

"प्रवीण सुरेश दाभोळकर हे 'झी 24 तास' डिजिटलमध्ये चीफ सब एडीटर पदावर कार्यरत आहेत त्यांना मीडिया क्षेत्राचा 14 वर्षांचा अनुभव आहे. वयाच्या 21 व्या वर्षी त्यांनी प्रिंट मीडियातून आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात केली. तिथे त्यांना लेखन आणि रिपोर्टिंगचा मौल्यवान अनुभव मिळाला. तेव्हापासून त्यांनी प्रिंट, टीव्ही आणि डिजिटल मीडियासह विविध माध्यमांमध्ये काम केले आहे. संशोधनात्मक अहवाल आणि फिचर रायटिंगकडे त्यांचा कल आहे. वाचकांना माहिती नसलेल्या कथा लोकांसमोर आणण्याची त्यांना आवड आहे. हे करीत असताना सविस्तर तपशील आणि अचूकतेकडे त्यांची कटाक्षाने नजर असते. फावल्या वेळात प्रविण आपल्या आनंदासाठी फिरणे, नवीन गोष्टी आत्मसात करणे आणि सामाजिक कार्यात गुंतलेले असतात. त्यांचे लेखन अनेकदा सामाजिक न्यायाच्या समस्यांबद्दलची त्यांची उत्कटता दर्शवते. तसेच आपल्या लेखणीच्या माध्यमातून समाजात सकारात्मक प्रभाव पाडण्यासाठी ते नेहमी प्रयत्नशील असतात."

...Read More