जीभ काळी नाही पण पांढरी अन् पिवळी आहे का? रंगावरुन ओळखा आरोग्याची स्थिती?

Tongue Color and Health Indicator : आजारी पडल्यावर डॉक्टरकडे गेल्यावर डॉक्टर सर्वात आधी जीभ तपासतात. कारण जीभेवरुनच आरोग्याची कल्पना मिळते. जीभेचा रंग काय आहे त्यावरुन शरीरात नेमकं काय सुरु आहेते कळतं. आयुर्वेदात जीभेच्या आरोग्याला अधिक महत्त्व आहे. डोळे शरीराचा थकवा आणि रक्तदाब दर्शवतात, तर जीभ आपल्या पचनसंस्थेची स्थिती, यकृत, रक्त आणि दोष (वात, पित्त आणि कफ) यांचे थेट संकेत देते. आयुर्वेदानुसार, जीभ शरीराच्या अंतर्गत क्रियाकलापांचे प्रतिबिंब असते. जिभेचा रंग, पोत आणि ओलावा सर्वकाही संतुलित आहे की नाही हे दर्शविते.

Add Zee News as a Preferred Source

जिभेचे वेगवेगळे रंग आणि त्यांचा अर्थ

पांढरी जीभ

जर जिभेवर जाड पांढरा थर दिसला तर ते कफ आणि 'अमा दोष' (विष) मध्ये वाढ दर्शवते. ही स्थिती अन्न योग्यरित्या पचत नाही तेव्हा उद्भवते. न पचलेले अन्न शरीरात जमा होते, ज्यामुळे आयुर्वेदात अमा म्हणून ओळखले जाणारे विष तयार होते. हा अमा जिभेवर पांढरा थर म्हणून दिसून येतो. जडपणा जाणवणे, वारंवार सर्दी, पोटात गॅस आणि फुगणे, श्वासाची दुर्गंधी अशा समस्या दिसू लागल्यावर जीभेचे आरोग्य बिघडल्याचे दिसते. 

काय उपाय कराल?

हलके आणि सहज पचणारे अन्न खा, सकाळी कोमट पाणी प्या, जीभ स्वच्छ करण्याची सवय लावा, तळलेले आणि गोड पदार्थ कमी करा हे उपाय तुम्ही करु शकता. 

हलके लाल किंवा गुलाबी जीभ

सामान्य जीभ हलके गुलाबी असते.  जर जीभ जास्त लाल दिसली तर ती पित्त दोषात वाढ दर्शवते. शरीरातील उष्णता वाढली की गॅस, आम्लता आणि बद्धकोष्ठता यासारख्या समस्या सुरू होतात. आयुर्वेदानुसार, जेव्हा पित्त वाढते तेव्हा जीभ लाल किंवा चमकदार गुलाबी होऊ शकते. ही स्थिती व्हिटॅमिन बी-१२ च्या कमतरतेचे देखील संकेत देऊ शकते. तोंडात जळजळ, आम्लता, कमकुवतपणा, चिडचिड असं जाणवत असेल तर जीभेचे आरोग्य बिघडल्याचे जाणवते. 

यावर उपाय काय?

थंड करणारे पदार्थ खा (जसे की नारळ पाणी)
मसालेदार पदार्थ टाळा
डॉक्टरांच्या सल्ल्याने तुमचे व्हिटॅमिन तपासा.

पिवळी जीभ - यकृत आणि पित्त 

जीभ थोडीशी पिवळी दिसत असल्यास, ती शरीरात पित्त आणि आम दोन्हीमध्ये वाढ दर्शवते. याचा प्रामुख्याने आतडे आणि यकृतावर परिणाम होतो. जेव्हा यकृत योग्यरित्या कार्य करत नाही, तेव्हा हार्मोनल असंतुलन बिघडू शकते आणि हे जिभेच्या रंगात दिसून येते. तोंडात कडू चव, थकवा, भूक न लागणे, पाचनाच्या समस्या ही आरोग्य कमी असल्याचे लक्षण आहे. 

काय करावे?

डिटोक्ससाठी लिंबू पाणी आणि त्रिफळा घ्या,  तेलकट पदार्थ टाळा, नियमित व्यायाम यामुळे तुमचे आरोग्य सुधारु शकतं?

कोरडी जीभ 

जर जीभ वारंवार कोरडी राहिली तर ते वात दोष वाढल्याचे लक्षण असू शकते. अशा परिस्थितीत, व्यक्तीला वारंवार तहान लागते, परंतु पाणी पिऊनही कोरडेपणा पूर्णपणे जात नाही. आयुर्वेदानुसार, हे देखील रस धातूची कमतरता दर्शवते. कोरडी त्वचा, बद्धकोष्ठता, कमकुवतपणा

काय करावे?

दिवसाची सुरुवात तेल ओढून करा, पुरेसे पाणी प्या, तूप आणि तिळाच्या तेलाचे सेवन मर्यादित करा ही काळजी घेतल्यावर तुमचे आरोग्य निरोगी राहिल. जीभ शरीराचे संकेत देते, परंतु ते निश्चित निदान नाही. जर जीभेचा रंग बराच काळ फिका पडला असेल किंवा इतर लक्षणे असतील तर डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. आयुर्वेद आपल्याला शिकवतो की शरीराचे सूक्ष्म संकेत समजून घेतल्याने मोठे आजार टाळता येतात.