केसात नाहीतर पापणीवर आढळल्या 250 उवा, काय होतो डोळ्यावर परिणाम?

अलिकडेच, गुजरातमधील अमरेली जिल्ह्यातील सावरकुंडला येथील एका रुग्णालयात एक अनोखी आणि दुर्मिळ घटना घडली. सुरत येथील ६६ वर्षीय गीताबेन रुग्णालयाच्या नेत्ररोग विभागात उपचारासाठी आल्या. त्यांना सुमारे अडीच महिन्यांपासून पापण्यांमध्ये तीव्र वेदना आणि खाज येत होती. त्यांचे डोळे लाल झाले होते आणि त्यांना झोप येत नव्हती. रुग्णालयाचे नेत्ररोगतज्ज्ञ डॉ. मृगांक पटेल यांनी त्यांची तपासणी केली तेव्हा त्यांना आढळले की त्यांच्या पापण्यांमध्ये एक-दोन नव्हे तर २५० जिवंत उवा आहेत.

Add Zee News as a Preferred Source

उवांची प्रकाश संवेदनशीलता आणि वैद्यकीय शास्त्राच्या काही मर्यादांमुळे, डॉक्टरांना इंजेक्शनशिवाय उवा काढून टाकण्यासाठी शस्त्रक्रिया करावी लागली, जी दोन तास चालली. लल्लूभाई सेठ आरोग्य मंदिर रुग्णालयातील नेत्ररोग विभागाचे डॉ. मृगांक पटेल यांच्या मते, जेव्हा गीताबेन ओपीडीमध्ये उपचारासाठी आल्या तेव्हा त्यांची मुख्य तक्रार अशी होती की त्यांच्या पापण्या गेल्या अडीच महिन्यांपासून तीव्र खाजत होत्या.

डॉ. मृगांक पटेल म्हणतात, "पापण्यांवरील कोंडा हे खाज येण्याचे एक सामान्य कारण आहे, परंतु पापण्यांवरील उवा खूपच असामान्य आहेत. आम्ही बारकाईने पाहिले तेव्हा आम्हाला पापण्यांवर उवा फिरताना दिसल्या." "गोल उवांची अंडी देखील दिसली. हा एक अनोखा परजीवी आहे. या स्थितीला वैद्यकीय भाषेत 'फथिरियासिस पॅल्पेब्ररम' असे म्हणतात."

गीताबेन यांच्या मुलाने दिलेल्या माहितीनुसार, गेल्या अनेक महिन्यांपासून त्यांच्या डोळ्यांना त्रास होत होता. सतत खाज येणे आणि डोळे दुखत असल्यामुळे गीताबेन यांना राक्षीची झोप येत नव्हती. अनेक डॉक्टरांना दाखवूनही काही आराम मिळाला नाही.  डॉ. मृगांक पटेल यांनी गीताबेन आणि त्यांच्या कुटुंबियांना कल्पना दिली की, हा त्रास कमी होण्यासाठी थोडा जास्त कालावधी लागेल. कारण डोळ्याची ही प्रक्रिया अतिशय नाजूक असते. 

उवा कशा काढल्या?

बीबीसीच्या वृत्तानुसार, डॉ. पटेल म्हणाले, "गीताबेन पहिल्यांदा ओपीडीमध्ये आल्या तेव्हा त्यांनी मला सांगितले की त्यांना गेल्या काही महिन्यांपासून पापण्यांमध्ये खाज येत आहे. सहसा, हे कोंडा किंवा ऍलर्जीमुळे होते, परंतु जेव्हा आम्ही बारकाईने पाहिले तेव्हा आम्हाला त्यांच्या पापण्यांवर उवा आणि त्यांची गोल अंडी स्पष्टपणे दिसली. ही एक अतिशय दुर्मिळ स्थिती होती." त्यांनी स्पष्ट केले की हे परजीवी मानवी रक्तावर जगतात. पापण्यांची त्वचा खूप पातळ असल्याने, ते सहजपणे रक्त शोषतात आणि पापण्यांना चिकटतात, ज्यामुळे तीव्र खाज सुटते. रुग्णाची इच्छा असली तरी, ते सहजपणे काढता येत नव्हते. परिस्थिती असामान्य असल्याने, डॉक्टरांनी प्रथम गीताबेनला शांतपणे समजावून सांगितले जेणेकरून ती घाबरू नये किंवा घाबरू नये.

प्रकरण समजून घ्या

गीताबेनचा मुलगा अमित मेहता याने बीबीसी गुजरातीला सांगितले, "माझ्या आईचे डोळे अनेक महिन्यांपासून जळत होते आणि खाज सुटत होती. अनेक रुग्णालयांशी सल्लामसलत केल्यानंतरही काही आराम मिळाला नाही. जेव्हा आम्ही त्यांना सावरकुंडला आणले तेव्हा डॉ. मृगांक यांनी त्यांना सांगितले की डोळ्यांमध्ये उवा आहेत आणि त्या ताबडतोब काढण्याची आवश्यकता आहे." डॉ. पटेल आणि त्यांच्या टीमने मॅकफर्सन फोर्सेप्स नावाच्या एका विशेष उपकरणाचा वापर करून सूक्ष्मदर्शकाखाली एक एक करून उवा काढून टाकल्या. वेदना कमी करण्यासाठी प्रक्रियेपूर्वी स्थानिक भूल देण्यात आली. दोन तासांच्या कठीण ऑपरेशन दरम्यान, डॉक्टरांनी दोन्ही पापण्यांमधून २५० हून अधिक उवा आणि ८५ अंडी काढली. रुग्णाला लगेच आराम वाटला, खाज कमी झाली आणि तिचे डोळे हळूहळू सामान्य झाले. दुसऱ्या दिवशी, जेव्हा गीताबेन पुन्हा तपासणीसाठी रुग्णालयात परतल्या तेव्हा तिचे डोळे पूर्णपणे स्वच्छ आणि निरोगी होते.