)
Discount on Air Travel: केंद्र सरकारच्या 'वन नेशन, वन स्टुडंट' उपक्रमांतर्गत, अपार आयडी असलेल्या विद्यार्थ्यांना आता विमान तिकिटांवर विशेष सवलत मिळणार आहे. राष्ट्रीय शिक्षण धोरण (एनईपी)-२०२० अंतर्गत सुरू झालेल्या या योजनेत शालेय, उच्च शिक्षण आणि कौशल्य विकासातील 31.5 कोटी विद्यार्थ्यांचा समावेश आहे. अपार आयडी दाखवून विद्यार्थी, विशेषतः एअर इंडियाच्या तिकिटांवर सवलतीचा लाभ घेऊ शकतील. यामुळे विद्यार्थ्यांचा प्रवास परवडणारा आणि सोयीस्कर होईल. अपार आयडी म्हणजे काय? याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया.
अपार आयडी ही 12-अंकी अनन्य डिजिटल ओळख आहे. जी विद्यार्थ्यांची मार्कशीट, प्रमाणपत्रे आणि शिष्यवृत्ती असे शैक्षणिक रेकॉर्ड डिजीलॉकरशी जोडून सुरक्षित ठेवते. ही योजना विद्यार्थ्यांना त्यांचे शैक्षणिक दस्तऐवज कधीही, कुठेही सहज उपलब्ध करून देते. ज्यामुळे शैक्षणिक आणि व्यावसायिक प्रक्रिया सुलभ होतात.
'वन नेशन वन सबस्क्रिप्शन' योजनेअंतर्गत, संशोधकांना विज्ञान, अभियांत्रिकी, वैद्यक, गणित आणि सामाजिक विज्ञान क्षेत्रातील 13400 हून अधिक आंतरराष्ट्रीय जर्नल्समध्ये प्रवेश मिळेल. 451 सार्वजनिक विद्यापीठे, 4864 महाविद्यालये आणि 172 राष्ट्रीय महत्त्वाच्या संस्थांना एल्सेव्हियर, स्प्रिंगर नेचरसारख्या प्रकाशकांचे जर्नल्स उपलब्ध होतील.
या उपक्रमामुळे टियर 2 आणि टियर 3 शहरांतील विद्यार्थी, शिक्षक आणि संशोधकांना जागतिक दर्जाचे संशोधन साहित्य उपलब्ध होईल. यामुळे आंतरविद्याशाखीय संशोधनाला प्रोत्साहन मिळेल. तीन वर्षांसाठी 6000 कोटी रुपये खर्चाची ही केंद्रीय योजना 2025 ते 2027 या कालावधीत कार्यान्वित असणार आहे.
'वन नेशन वन सबस्क्रिप्शन' योजना डिजिटल पद्धतीने सर्व पात्र व्यक्तींना संशोधन साहित्य उपलब्ध करेल. यामुळे शिक्षण आणि संशोधन क्षेत्रात समानता आणि सुलभता वाढेल, तसेच देशाच्या शैक्षणिक प्रगतीला गती मिळणार असल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
उत्तर: अपार आयडी ही १२-अंकी अनन्य डिजिटल ओळख आहे, जी राष्ट्रीय शिक्षण धोरण (एनईपी)-२०२० अंतर्गत शालेय, उच्च शिक्षण आणि कौशल्य विकासातील विद्यार्थ्यांसाठी तयार करण्यात आली आहे. हे आयडी डिजीलॉकरशी जोडलेले असून, विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक रेकॉर्ड (मार्कशीट, प्रमाणपत्रे, शिष्यवृत्ती) सुरक्षित ठेवते. अपार आयडी दाखवून विद्यार्थी विमान तिकिटांवर, विशेषतः एअर इंडियाकडून सवलत मिळवू शकतात, ज्यामुळे त्यांचा प्रवास परवडणारा आणि सोयीस्कर होईल.
उत्तर: वन नेशन वन सबस्क्रिप्शन ही केंद्र सरकारची योजना आहे, जी संशोधक, विद्यार्थी, शिक्षक आणि शास्त्रज्ञांना विज्ञान, अभियांत्रिकी, वैद्यक, गणित आणि सामाजिक विज्ञान क्षेत्रातील १३,४०० हून अधिक आंतरराष्ट्रीय जर्नल्समध्ये डिजिटल प्रवेश प्रदान करते. ही योजना ४५१ सार्वजनिक विद्यापीठे, ४,८६४ महाविद्यालये आणि १७२ राष्ट्रीय महत्त्वाच्या संस्थांना लाभ देईल. ६,००० कोटी रुपये खर्चाची ही योजना २०२५ ते २०२७ या कालावधीसाठी आहे.
उत्तर: अपार आयडीमुळे टियर २ आणि टियर ३ शहरांतील विद्यार्थी विमान प्रवासात सवलतीचा लाभ घेऊ शकतील, ज्यामुळे त्यांचा प्रवास खर्च कमी होईल. तसेच, वन नेशन वन सबस्क्रिप्शन योजनेद्वारे या शहरांतील विद्यार्थी, शिक्षक आणि संशोधकांना जागतिक दर्जाचे संशोधन जर्नल्स उपलब्ध होतील, ज्यामुळे आंतरविद्याशाखीय संशोधनाला चालना मिळेल आणि शैक्षणिक प्रगती साध्य होईल.