Farmer's Son to 54000 Crore Bank : एका शेतकऱ्याच्या मुलानं कशी उभारली 540000000000 ची बँक, जाणून तुम्हालाही होईल आश्चर्य
)
Farmer's Son to 54000 Crore Bank : एका शेतकऱ्याच्या घरी जन्माला आलेल्या एक नाही तर अनेक मुलांनी त्यांच्या कुटुंबाचं आणि देशाचं नाव उंचावलं. आज आपण अशाच एका व्यक्तीविषयी जाणून घेणार आहोत. ही गोष्ट आहे एका अशा व्यक्तीची जो गावात जन्माला आला आणि वकील झाल्यानंतर त्यानं कशी 54000 कोटींची संपत्ती कमवली.
आज आपण ज्या व्यक्ती विषयी जाणून घेणार आहोत. त्या व्यक्तीचं नाव कुलांगरा पाउलो होर्मिस (K.P. Hormis) आहे. कुलांगरा यांचा जन्म 18 ऑक्टोबर 1917 रोजी केरळमधील एका छोट्याशा गावात मूक्कन्नूरमध्ये एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांनी शिक्षण घेतलं आणि वकिल झाले, पण मनात एक गोष्ट सुरु होती. गरीबांसाठी, शेतकऱ्यांसाठी काही तरी वेगळं करायचं. ते म्हणायचे, 'माझं मूळ गावात आहे, मी त्या मातीचा आहे, मग माझं कामही त्या मातीसाठीच हवं.'
1940 च्या दशकात त्यांनी वकिलीचा पेशा सोडून एक धाडसी निर्णय घेतला. डबघाईला आलेल्या ‘त्रावणकोर फेडरल बँके’चे (Travancore Federal Bank) शेअर्स त्यांनी खरेदी केले. ही बँक जवळपास बंद पडायच्या मार्गावर होती. पण के. पी. होर्मिस यांनी बँकेचा ताबा घेतला आणि त्यांनी चीफ एग्जीक्यूटिव हे पद सांभाळत एक वेगळीच दिशा दिली.
1945 साली बँकेचं मुख्य ऑफिस त्यांनी अलुवा (केरळ) इथे हलवलं आणि बँकेचं नाव बदलून ‘फेडरल बँक’ केलं. 34 वर्षं त्यांनी हे पद सांभाळत 285 शाखा सुरु केल्या. एका शाखेपासून सुरू झालेली ही बँक त्यांच्या काळात 285 शाखांपर्यंत पोहोचली. शेअर्सची किमत 5000 रुपयांवरून थेट 71000 रुपयांपर्यंत वाढली. शेती, छोट्या व्यापाऱ्यांना मदत आणि गरिबांना आर्थिक आधार देणं अशी सगळी काम करण्याकडे त्यांनी लक्ष केंद्रीत केलं होतं.
केरळमध्ये त्या काळात 'करीज' म्हणजेच चिटफंड योजना सुरु झाल्या होत्या. के. पी. होर्मिस यांनी बँकेच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांसाठी अशी स्कीम आणली की जिथं तेही सहज पैसे मिळवू शकतील. ही योजना आजही ग्रामीण भागात एक आर्थिक पाठबळ ठरते.
फेडरल बँकेनं 1000 कोटी रुपयांच्या ठेवींचा टप्पा पार केला. इतकंच नाही तर त्यांचा IPO देखील यशस्वी ठरला. पण होर्मिस फक्त बँकेपुरतेच मर्यादित राहिले नाही. त्यांनी जिथे पाऊल ठेवलं, तिथं ओळख निर्माण केली.
1968 पर्यंत त्यांनी आणखी 5 बँका खरेदी केल्या. चालाकुडी (Chalakudy), कोचिन युनियन (Cochin Union), मार्तांमड (Marthandom), सेंट जॉर्ज युनियन (St. George Union) आणि अलेप्पे बँक (The Alleppey Bank). 1970 साली फेडरल बँकनं मुंबईत पहिलं ऑफिस सुरू केलं, आणि 1977 मध्ये शेअर कॅपिटल 1 कोटी रुपये झाली. 31 मार्च 1979 रोजी त्यांनी चेअरमन पद सोडलं, पण पुढची 2 वर्षं बँकेच्या बोर्डमध्ये राहून ते मार्गदर्शन करत राहिले.
त्या वेळी एका छोट्या गावातील बँकिंगचं स्वप्न, आज 54000 कोटींचा व्यवसाय करणारी बँक बनली आहे. तर या यशामागे एक साधा, ग्रामीण विचारांचा, दूरदृष्टी असलेला माणूस म्हणजे के. पी. होर्मिस.
