सोनं-चांदीचे वाढते दर कमी होणार, संसदेत चर्चा; वाचा सरकारने काय उत्तर दिलं?

Gold Silver Rates: 2025मध्ये सोन्या-चांदीच्या दरांमध्ये मोठी उसळी घेतली आहे. सोनं आणि चांदी दोन्ही मौल्यवान धातु उच्चांकी दर गाठला होता. आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील तणाव, महागाई आणि वाढती मागणी यामुळं सोन्याचे दर वाढले आहे. सोन्यापेक्षा जास्त चांदीच्या दरात वाढ झाली आहे. सोन्याने या वर्षी 63 टक्क्यांनी वाढलं आहे तर चांदीदेखील या वर्षी 118 टक्क्यांनी उसळली असून स्टॉक मार्केटपेक्षा जास्त परतावा या दोन धातुंनी दिला आहे. याच कारणामुळं भारतीयांसाठी सोनं आणि चांदी सुरक्षित गुंतवणुक आहे. अनेक वर्षांपासून भारतीय सोनं-चांदीचा वापर गुंतवणुकीसाठी करतात. सोन्याच्या दरात  होत असलेली वाढ यावरुन संसेदेतही प्रश्न उपस्थित करण्यात आला. 

DMK चे खासदार अरुण नेहरू आणि सुधा आर यांनी लोकसभेत सण आणि लग्नाच्या दरम्यान घरातील ताण हलका करण्यासाठी ड्युटीमध्ये कपात, टॅक्समध्ये बदल आणि रिटेल प्राइज कंट्रोलसारख्या केंद्रांच्या उपायांवर प्रश्न उपस्थित केले. त्यांनी रुपयाच्या स्थिरतेबद्दल आरबीआयच्या गोल्ड रिझर्व्हच्या भूमिकेबद्दलही प्रश्न उपस्थित केले. या प्रश्नाला उत्तर देताना अर्थ विभागाने लोकसभेत सांगितले की, देशांतर्गत किमती आंतरराष्ट्रीय बेंचमार्क, रुपया-डॉलर दर आणि कर यांच्यावर अवलंबून असतात. अलीकडील भू-राजकीय तणाव, जागतिक वाढीबद्दल चिंता, सुरक्षित-निवासस्थान खरेदी आणि मध्यवर्ती बँकेतील साठेबाजीमुळे आहे.

सरकारने काय उत्तर दिलं?

अर्थ राज्यमंत्री पंकज चौधरी यांनी उत्तर देताना म्हटलं आहे, मौल्यवान धातूंच्या किमती बाजार ठरवतो, सरकार नाही. तरीही देखील सर्वसामान्यांना दिलासा देण्यासाठी अनेक पावलं उचलली आहेत.अर्थमंत्रालयाने सांगितले की, सीमाशुल्कांना दिलासा देण्यासाठी, सरकारने जुलै 2024 मध्ये सोन्याच्या आयातीवरील सीमाशुल्क 15% वरून 6% पर्यंत कमी केले. घरात पडून असलेले सोनं आणि फिजीकल सोन्याची मागणी कमी करण्यासाठी गोल्ड मोनेटायजेशन स्कीम, गोल्ड एक्सचेंज ट्रेडेड फंड आणि सोव्हेरन गोल्ड बॉन्ड स्कीमसारखे निर्णय घेतले आहेत. जुलै 2024 मध्ये, सोन्याच्या आयातीवरील सीमाशुल्क 15% वरून 6% पर्यंत कमी करण्यात आले, ज्यामुळे लँडेड कॉस्ट, स्मगलिंग इंसेटिव्ह आणि अस्थिरता कमी झाली.यामुळे देशांतर्गत किमती जागतिक ट्रेंडच्या जवळ आल्या आहेत.31 मार्च 2025 पर्यंत आरबीआयकडे सोन्याचा साठा 879.58 टन (वार्षिक 57.48 टनांची वाढ) होता. 

अर्थ मंत्रालयाच्या मते, 31 मार्च 2025 पर्यंत आरबीआयकडे 879.58 टन सोने होते, जे एका वर्षात 57.48 टनांनी वाढले आहे. शिवाय, सोने आणि चांदीच्या किमतीत वाढ ही मुख्यत्वे कमकुवत अमेरिकन डॉलर आणि अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हकडून लवकरच व्याजदर कपातीची अपेक्षा यामुळे झाली. दरम्यान, औद्योगिक मागणी आणि पुरवठ्यातील अडचणींमुळे चांदी विक्रमी पातळीजवळ राहिली आहे.