Explainer : भारताची भूमी दुभंगून देशाचे होणार दोन भाग? भूगर्भशास्त्रज्ञांनी सांगितलं हादरवणारं वास्तव

Explainer India splitting apart? : अरे बापरे! देशावर इतकं मोठं संकट? भारतभूमीच्या उदरात सुरुयेत असंख्य धक्कादायक हालचाली. काय असतील त्याचे परिणाम? पाहा सविस्तर वृत्त...   

सायली पाटील | Updated: Jan 15, 2025, 11:17 AM IST
Explainer : भारताची भूमी दुभंगून देशाचे होणार दोन भाग? भूगर्भशास्त्रज्ञांनी सांगितलं हादरवणारं वास्तव
shocking news is India really splitting apart Gap in tectonic plates widening geologists explains

Explainer India splitting apart? :  भारताचा रक्षक असं वर्णन केल्या जाणाऱ्या हिमालय पर्वत आणि नजीकच्या सर्व पर्वतरांगांनी पुन्हा एकदा भूगर्भशास्त्रज्ञांना हैराण केलं आहे. साऱ्या जगासाठी आकर्षणाचा विषय असणाऱ्या हिमालयाच्या पर्वतरांगांच्या शिखरांवर कितीही सुखद दृश्य दिसत असलं तरीही या पर्वताच्या तळाशी आणि तिथून कैक किमी खोलवर सध्या सुरू असणाऱ्या कैक हालचालींनी चिंता वाढवली आहे. 

Add Zee News as a Preferred Source

साधारण 60,000,000 वर्षांपूर्वी (60 मिलियन) पासूनच भारतीय आणि युरेशियन टेक्टोनिक प्लेट अतिशय धीम्या गतीनं एकमेकांवर आदळण्यास सुरूवात झाली. यात भूखंड आणि त्याखाली असणाऱ्या थरांच्या एकमेकांवर आदळण्याच्या प्रक्रियेतून हिमालयासम पर्वतरांगांची निर्मिती झाली. नुकत्याच झालेल्या एका निरीक्षणानुसार भारतीय भूखंड ज्या थरावर आहे तो थर दुभंगला जात असून, त्याच्या सर्वात खालील भाग वेगळा होण्याच्या मार्गावर असल्याचं म्हटलं जात आहे. 

भूकंपातून निर्माण होणारे तरंग, तिबेटन झऱ्यांपासून निघणाऱ्या वायूचे नमुने यांचा आधार घेत या सिद्धांताचा अभ्यास करण्यात आला. ज्यामध्ये हेलियम आयसोटोप्सनं हे दोन्ही थर वेगळे होत असण्याच्या भागात उष्ण द्रव्याच्या महाकाय खडकांचा जन्म होत असल्याची बाब निदर्शनास आणली. संशोधकांच्या निरीक्षणानुसार या द्रव्यानंच नैसर्गिकरित्या पडणारी भेग भरून निघत आहे. 

हेसुद्धा वाचा : पैशांची बातमी; 2025 मध्ये किती टक्क्यांनी वाढणार तुमचा पगार? 'या' क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांची चांदी

 

भूगर्भशास्त्रज्ञांच्या मते भारतीय उपखंड आणि त्याखाली असणाऱ्या अंतर्गत प्लेटनं अनेक हालचाली अनुभवल्या आहेत. हिमालय पर्वतरांगेचा चंद्रकोरेसम दिसणारा आकार हेच सुचवतो. भूतानपाशी असणारा एक महत्त्वाचा भाग भूखंडाच्या अंतर्गत भागात सुरू असणाऱ्या हालचाली अधोरेखित करतो. तर, तिथं दिसणारे Mantle खडक या भेगा भरत असल्याचं म्हटलं जात आहे. 

सध्याच्या घडीला पृथ्वीच्या आणि विशेष म्हणजे भारतीय भूखंडामध्ये निर्माण होणारे तरंग, अंतर्गत थरांच्या होणाऱ्या हालचाली येत्या काळात त्या - त्या भागांमध्ये भूकंपांवर कशा पद्धतीनं परिणाम करतील याचा अभ्यास संशोधक करत आहेत. या संशोधनातून भविष्यात नेमकी कोणती माहिती समोर येते हे पाहणं महत्त्वाचं ठरणार आहे. 

About the Author

Sayali Patil

सायली पाटील या 'झी 24 तास डिजीटल'मध्ये सिनियर सब एडिटर पदावर कार्यरत असून, त्यांना पत्रकारिता क्षेत्रातील 11 वर्षांचा अनुभव आहे. त्यांनी 'लोकमत', 'लोकसत्ता' या वृत्तपत्रांसाठी काम केलं. 'लोकसत्ता'मधील 'VIVA' या जीवनशैली विषयावर आधारित पुरवणीसाठी त्यांनी लिखाण केलं पुढे त्यांनी लोकसत्ता डिजीटलसाठी काम केलं. त्यांनी 'एबीपी माझा' च्या डिजीटल टीमसोबत कामाचा अनुभव घेत 2021 मध्ये पुन्हा एकदा 'झी 24 तास डिजीटल'मध्ये रुजू होत विविध विषयांवरील बातम्यांमध्ये योगदान दिलं. मनोरंजन आणि Lifestyle विषयांतील सुरुवातीचा अनुभव आणि त्यानंतर राजकारण, आरोग्य, प्रवास, राज्यस्तरीय बातम्यांमध्येही त्यांचा हातखंड आहे. सिनेमांचं समीक्षण, राष्ट्रीय स्तरावरील वृत्त, जागतिक स्तरावरील घडामोडी, हवामान वृत्त आणि खगोलशास्त्राश, पुरातत्त्वं विभागाच्या संशोधनासंदर्भातील बातम्यांमध्ये त्यांना विशेष रुची आहे. भटकंती, सिनेमा, विज्ञान, खाद्यसंस्कृती हे त्यांच्या विशेष आवडीचे विषय आहेत. 

...Read More