 "ऑक्टोबरमध्ये मुसळधार पावसामुळे बळीराजा पुन्हा संकटात")
October Rain Upadates : ज्या ऑक्टोबर महिन्यात घामाच्या धारा निघतात, त्याच महिन्यात यंदा पाऊस कोसळतोय. महिन्याचा शेवटचा आठवडा उजाडला तरीही पाऊस थांबत नाहीये. गेल्या काही दिवसात झालेल्या जोरदार पावसानं शेतकरी मेटाकुटीला आलेला असताना पुन्हा पावसाच्या अंदाजामुळे शेतक-याच्या काळजाचा ठोकाच चुकलाय.
असा पावसाळा कधीच पाहिला नाही, असं वाक्य सध्या जुन्या पिढीच्या तोंडी येतंय. ऑक्टोबर उजाडला तरी पाऊस कोसळतोय. ऑक्टोबरमध्ये उष्णता वाढते पण यंदा पावसाच्या सरी बरसत आहे. दिवाळीला शेतात दाणे भरलेली कणसं डोलतात, त्यामुळे बळीराजाची दिवाळी आनंदात जाते मात्र यंदा दिवाळीत शेतात आणि डोळ्यात पाणी आहे... पिकांचा आणि स्वप्नांचा चिखल झालाय. महिना संपत आला तरी एखाद्या दुष्टासारखा पाऊस बरसतोय. पुन्हा पुन्हा हवामान विभाग पावसाचा इशारा देतो आणि शेतक-यांच्या काळजाचा ठोका चुकतो.
द्राक्षपंढरी अशी ओळख असणा-या नाशिकचा द्राक्ष बागायतदार शेतकरी हतबलपणे द्राक्षबागेत साचलेल्या पाण्याकडे पाहतोय. 50 टक्क्यांपर्यंत द्राक्षबागांचं नुकसान झालंय. फुलोरा आणि फळं कुजतायत. द्राक्षाला घड येत नाहीयत. केलेली मेहनत आणि पैसे सगळंच पाण्यात. गेल्या वर्षी द्राक्ष उत्पादनातून जिल्ह्यात अब्जावधी रुपयांची उलाढाल झाली. यंदा त्या उलट परिस्थिती आहे. हवामानातली अनियमितता, पाऊस आणि पिकावरच्या रोगांमुळे उत्पादनात मोठी घट होईल, अशी भीती व्यक्त होतेय.
नाशिकच्या येवला, मनमाड, सिन्नर ,निफाडमध्ये धो धो पाऊस झाला. येवल्यातल्या शेतक-यांनी नुकतीच कांद्याची रोपं लावली होती. पण शिवारात पाणीच पाणी झालंय. कांद्याची पिकं कुजतील, या भीतीनं शेतक-यांची गाळण उडालीय. बियाणं, खतं, मजुरीचा खर्च यांचं गणित जुळवून शेतात घाम गाळणा-या शेतक-यांना वातावरणीय बदलाचा फटका बसतोय. कांद्यासारखाच फटका टोमॅटो पिकालाही बसलाय. मुसळधार पावसामुळे रोपावरचं टोमॅटो खराब झालेत. जेमतेम वाचलेले टोमॅटो काढायची धडपड सध्या केली जातेय.. पण भाव पडल्यानं महिला शेतक-यानं नाराजी व्यक्त केलीय.
गोंदिया जिल्ह्यातही तीच परिस्थिती आहे. अवकाळीच्या मा-यानं धान पिकं शेतात आडवं झालं आणि कुजलं. कापणीला आलेलं पिकाची पावसामुळे झालेली अवस्था पाहून शेतकरी पुरता कोलमडलाय. आता फक्त मायबाप सरकारचं यातून तारू शकतं, अशी अपेक्षा शेतक-यांना आहे. गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या पावसामुळे अंबरनाथ, कल्याण, मुरबाड ,शहापुर तालुक्यांमधली पूर्ण भात शेती वाया गेलीय. ठाणे जिल्ह्यात गेल्या आठवड्यात पाऊस झाला. हजारो हेक्टरवर भाताची लागवड केली होती. पण वादळी वारा आणि पावसाचा मारा यामुळे भाताच्या लोंब्या आडव्या झाल्या. शासनानं त्वरित दुबार पंचनामे करावा, ओला दुष्काळ जाहीर करून नुकसान भरपाई द्यावी, अशी मागणी शेतकरी करत आहेत. शेतक-यांचं नुकसान झालंय याची दखल सरकारनं घ्यावी आणि तातडीनं पंचनामे करून मदतीची घोषणा करावी, अशी मागणी काँग्रेस नेते विजय वडेट्टीवारांनी केलीय.
नाशिक जिल्ह्यात द्राक्ष बागायतीला कसा फटका बसला?
उत्तर: नाशिकच्या द्राक्षपंढरीत ५० टक्क्यांपर्यंत द्राक्षबागांचं नुकसान झालं. फुलोरा आणि फळं कुजतायत, घड येत नाहीत. शेतकरी हतबलपणे साचलेल्या पाण्याकडे पाहतायत. गेल्या वर्षी अब्जावधी रुपयांची उलाढाल झाली, पण यंदा हवामान अनियमितता, पावस आणि रोगांमुळे उत्पादनात मोठी घट होईल, अशी भीती आहे.
ऑक्टोबर २०२५ मध्ये महाराष्ट्रात काय हवामान अनियमितता घडली आणि त्याचा शेतकऱ्यांवर काय परिणाम झाला?
उत्तर: ऑक्टोबर महिन्यात नेहमी उष्णता वाढते, पण यंदा जोरदार पावसाने शेतकऱ्यांना मेटाकुटीत आणलं. गेल्या काही दिवसांपासून मुसळधार पावसामुळे पिकांचं मोठं नुकसान झालं. शेतकऱ्यांच्या मेहनती, बियाणं, खतं आणि मजुरीचा खर्च पाण्यात गेला. जुन्या पिढीच्या लोकांना असा पावसाळा कधीच पाहिला नाही असं वाटतंय. दिवाळीला शेतात कणसं डोलावीत, पण यंदा शेतात आणि डोळ्यात पाणी आहे.
टोमॅटो पिकाला कसा परिणाम झाला आणि शेतकऱ्यांची नाराजी काय?
उत्तर: मुसळधार पावसामुळे रोपावरचं टोमॅटो खराब झालं. जेमतेम वाचलेले टोमॅटो काढण्याची धडपड सुरू आहे, पण बाजारभाव पडल्याने महिला शेतकऱ्यांनी नाराजी व्यक्त केली. मेहनत आणि पैसा सगळं वाया गेल्याची खंत आहे.
)