पौष पौर्णिमेनिमित्त जेजुरीत का भरतो गाढवांचा बाजार? काय आहे यामागची प्रथा? आज कोट्यावधींची उलाढाल

आज पौष पौर्णिमा या निमित्ताने महाराष्ट्राचे कुलदैवत व बहुजन समाजाचा लोकदेव असणाऱ्या जेजुरीच्या खंडोबा देवाची यात्रा भरते. या यात्रेनिमित्त दरवर्षी गाढवांचा बाजार भरतो. यामागचं कारण काय?

दक्षता ठसाळे-घोसाळकर | Updated: Jan 13, 2025, 12:07 PM IST
पौष पौर्णिमेनिमित्त जेजुरीत का भरतो गाढवांचा बाजार? काय आहे यामागची प्रथा? आज कोट्यावधींची उलाढाल

सोमवार 13 रोजी पौष पौर्णिमा निमित्त जेजुरीत खंडोबा देवाची यात्रा भरते. या यत्रेतील खास आकर्षक म्हणजे बंगाली पटांगणात पारंपरिक पद्धतीने भरला जाणारा गाढवांचा बाजार. पुरातन काळापासून गाठवांचा बाजार भरतो. डोंगरदऱ्यांमध्ये तसेच अडचणीच्या ठिकाणी अवजड सामान वाहून गाढवांची गरज लागायची आणि आजही लागते, या उद्देशाने हा बाजार भरतो. 

असं ठरवलं जातं गाढवाचं वय 

गाढवाचं वय हे दातावरुन ठरवलं जातं. दोन दात असलेल्या गाढवांना 'दुवान' तर चार दात असलेल्या पशूला 'चौवान' म्हटलं जातं. तर ज्याला दात आलेले नाहीत त्याला अक्कर असं म्हटलं जातं. दातांवरुन गाढवांची किंमत ठरली जाते. राज्याच्या विविध भागातून वैदू, पैकोडी, कोल्हाटी, कुंभार, माती वडार, मदारी, डोंबारी, गारुडी आदी समाजबांधव गाढव खरेदीसाठी जेजुरीत मुक्कामी आले आहेत. 

गाढवांचा दर 

या बाजारात काठेवाड पशूची किंमत 50 ते 70 हजार रुपये तर महाराष्ट्रातील गावठी पशूची किंमत 20 ते 35 हजार रुपये मिळत आहे. या बाजारात नर आणि मादी पशू विक्रीसाठी येतात. नर पशूंचा वापर ओझी, अवजड सामान वाहण्यासाठी केला जातो. यांचा वापर वीटभट्टी, बांधकाम व शेतीच्या कामासाठी केला जातो. तर मादी पशूचा वापर हा औषधी दूध देणारी म्हणून केला जातो. या दुधाचा भाव साडेतीन आणि चार हजार रुपये प्रती लीटर आहे. 

About the Author

Dakshata Thasale

दक्षता ठसाळे-घोसाळकर या 'झी 24 तास डिजिटल'मध्ये चीफ सब एडिटर म्हणून कार्यरत आहे. यांना पत्रकारिता या क्षेत्रातील 14 वर्षांचा अनुभव आहे. 'प्रहार' आणि 'लोकमत' या आघाडीच्या वृत्तसंस्था आणि 'टीव्ही 9' आणि 'न्यूज एक्सप्रेस मराठी' या आघाडीच्या वृत्तवाहिनीचा अनुभव घेतल्यानंतर डिजीटल क्षेत्रात काम करण्यास सुरुवात केली. 'India.com मराठी' या डिजीटल वेबसाईटमध्ये काम केल्यानंतर 'महाराष्ट्र टाईम्स' च्या ऑनलाईन वेबसाईटसाठी काम केलं. यानंतर 'झी 24 तास डिजीटल'मध्ये विविध विषयांवरील बातम्यांमध्ये योगदान दिलं आहे. यामध्ये Lifestyle, आरोग्य, मनोरंजन यामधील बातम्यांमध्ये हातखंडा असून राज्यस्तरीय घडामोडी, गुन्हे आणि राजकीय घडामोडींमध्ये सर्वात मोठं योगदान आहे. पालकत्व, गर्भधारणा आणि पाककृती यासंदर्भात लेख लिहण्यास विशेष रुची आहे. 

...Read More