600 कोटी रुपये, तो बिल्डर अन् अमेरिका, आफ्रिकेतले प्राणी... राणीच्या बागेत चाललंय काय?

Mumbai Byculla Zoo Issue: भायखळ्यातील वीरमाता जिजाबाई भोसले उद्यान आणि प्राणिसंग्रहालय म्हणजेच राणीच्या बागेचा विस्तार करण्याची मुंबई महापालिकेची योजना रखडली आहे. साधारण सहा एकर जमिनीवर विस्तार करण्याचा हा प्रस्ताव आहे. यापैकी चार एकर जमीन महापालिकेच्या ताब्यात आहे; मात्र उर्वरित दोन एकर भूखंड खासगी बांधकाम व्यावसायिकाच्या ताब्यात आहे. या मोबदल्यात या व्यावसायिकाने तब्बल 600 कोटी रुपयांची मागणी केल्याने हा प्रकल्प रखडल्याचे चित्र आहे. आता या प्रकरणात मुंबई जिल्हाधिकारी काय निर्णय देतात याकडे सर्वांचं लक्ष लागून राहिलं आहे.

प्रकरण मुंबईच्या जिल्हाधिकाऱ्यांकडे

महापालिकेने रेडीरेकनर दरानुसार मोबदला देण्याची तयारी दर्शविली असली तरी संबंधित बांधकाम व्यावसायिकाने त्याला नकार दिल्याचे समजते. त्यामुळे हे प्रकरण सध्या मुंबई जिल्हाधिकाऱ्यांकडे प्रलंबित आहे. जिल्हाधिकाऱ्यांचा निर्णय झाल्यानंतरच पुढील कारवाई  होणार आहे. महापालिकेच्या उद्यान विभागाचे उपायुक्त अजित कुमार आंबी यांनी सांगितले, की 'बांधकाम व्यावसायिकाने मागितलेला दर खूप जास्त आहे. आम्ही रेडरिकनरनुसार पैसे देण्यास तयार आहोत. हे प्रकरण जिल्हाधिकाऱ्यांकडे आहे आणि त्यावर लवकरच निर्णय अपेक्षित आहे. अडचण दूर झाल्यावर उद्यानाच्या विस्तारीकरणाचे काम तातडीने सुरू करण्यात येईल.'

मध्यभागी खासगी बांधकाम होईल अन्...

दरम्यान, हा दोन एकर भूखंड विस्ताराच्या मधोमध असल्याने महापालिकेला कोणतेही काम सुरू करता आलेले नाही. हा भूखंड मिळाला नाही तर उद्यानाच्या मध्यभागी खासगी बांधकाम उभे राहण्याची शक्यता असून, यामुळे उद्यानाची आणि प्राण्यांची सुरक्षा धोक्यात येऊ शकते. महापालिका अधिकाऱ्यांच्या मते, या प्रकरणात महिनाभरात निर्णय होण्याची अपेक्षा आहे. निर्णय झाल्यानंतर राणी बागेच्या विस्तारीकरणाचे काम सुरू होईल, अशी आशा व्यक्त करण्यात आली आहे.

सर्वात जुने उद्यान; सध्याचा एरिया किती?

वीरमाता जिजाबाई भोसले उद्यान हे मुंबईचे सर्वात जुने आणि लोकप्रिय उद्यान आहे. 1861 मध्ये ब्रिटिश राजवटीत 'क्वीन व्हिक्टोरिया गार्डन्स' म्हणून स्थापन झालेले हे उद्यान 53 एकर क्षेत्रात पसरलेले असून, येथे 330 हून अधिक प्राण्यांच्या प्रजाती आहेत. 1890 मध्ये या ठिकाणी सार्वजनिक प्राणिसंग्रहालय सुरु करण्यात आलं. तेव्हापासूनच हे पर्यटकांच्या आकर्षणाचे प्रमुख केंद्र बनले आहे. येथे हत्ती, वाघ, पेंग्विन, मगर, पक्षी आणि वनस्पतींचे वैविध्य आहे. 2022 मध्ये त्याचे नाव वीरमाता जिजाबाई भोसले उद्यान असे बदलण्यात आले. सध्या या उद्यानाचा विस्तार करुन एकूण क्षेत्र 59 एकरांपर्यंत नेण्याचा उद्देश आहे.

अमेरिका आणि आफ्रिकेतून आणायचेत प्राणी

अतिरिक्त सहा एकर जमीन मिळाल्यास विस्तारानंतर अमेरिका आणि आफ्रिका येथून झेब्रा, जिराफ सारखे विदेशी प्राणी आणि पक्षी आणण्याची योजना आहे. परदेशातून आणल्या जाणाऱ्या पक्ष्यांना स्थानिक वातावरणाशी जुळणारी व्यवस्था करण्याचा उद्यान व्यवस्थापनाचा मानस आहे.