RSS Headquarters Radioactive Threat: राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या कार्यालयामध्ये ‘रेडिओॲक्टिव्ह’ पदार्थ टाकल्याचा दावा करणारं एक पत्र समोर आल्याने एकच खळबळ उडाली आहे.

RSS Headquarters Radioactive Threat: नागपुरमधील महाल येथील राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे मुख्यालय तसेच रेशीमबाग येथील डॉ. हेडगेवार स्मृतिमंदिर परिसरात ‘रेडिओॲक्टिव्ह’ पदार्थ टाकल्याचा दावा एका निनावी पत्राद्वारे करण्यात आला आहे. या पत्रासंदर्भातील तपशील समोर आल्यानंतर नागपूर पोलिस, सुरक्षा यंत्रणांमध्ये खळबळ उडाली आहे. नागपूर पोलिस आयुक्त डॉ. रवींद्रकुमार सिंगल यांना दोन दिवसांपूर्वी हे पत्र पाठविण्यात आले होते. या पत्रात ‘डीएसएस’ नावाच्या संघटनेने हे पत्र पाठविले असल्याचे म्हटलं आहे. या पत्रात संघाबाबत आक्षेपार्ह भाषेचादेखील वापर करण्यात आला आहे. या निनावी पत्रामुळे खळबळ उडाली आहे.
इंग्रजी भाषेतील संबंधित पत्र ‘डीएसएस’ नावाच्या संघटनेने पाठविल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. त्यात संघ मुख्यालय, रेशीमबाग स्मृतिमंदिर, मेट्रो या ठिकाणी ‘सिझीयम-137’ ही ‘रेडिओॲक्टिव्ह’ पावडर टाकल्याचे लिहिण्यात आले होते. संबंधित पावडर ही प्रचंड विनाशकारी असून त्यामुळे अनेक जण बाधित होतील अशी धमकी देण्यात आली. दरम्यान, हे पत्र मिळाल्यानंतर संघ मुख्यालय, स्मृती मंदिर परिसर आणि आजूबाजूच्या परिसराची सुरक्षा व संबंधित यंत्रणांकडून व एनडीआरएफकडून तपासणी ही करण्यात आली. आता याप्रकरणी सदर पोलीस स्टेशनमध्ये अज्ञात व्यक्तीविरुद्ध गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.
सिझीयम-137 हा सिझीयम या धातूचा एक रेडीओअॅक्टीव्ह आयसोटोप आहे. हा घटक निसर्गात आढळत नाही, तर प्रामुख्याने अणुभट्ट्या आणि अण्वस्त्रांमध्ये युरेनियमच्या न्युक्लिअर फिशनमधून बायप्रोडक्ट म्हणून तयार होतो. या पदार्थाचं अर्धायुष्य 30.05 वर्षे इतके आहे. याचा अर्थ, 30 वर्षांनंतर त्याची किरणोत्सर्गी तीव्रता निम्मी होते. सिझीयम-137 बीटा कण आणि शक्तिशाली गामा किरण उत्सर्जित करतो.
सिझीयम-137 च्या संपर्कात आल्यास गंभीर रेडिएशन आजार होऊ शकतात, जसे की त्वचा भाजणे किंवा जास्त प्रमाणात संपर्कात आल्यास मृत्यू देखील ओढवू शकतो. दीर्घकाळ याच्या किरणोत्सर्गाच्या संपर्कात राहिल्याने कर्करोगाचा धोका वाढतो. सिझीयम-137 पाण्यात सहज विरघळते, त्यामुळे हे वातावरणात आणि जमिनीत वेगाने पसरते. सिझीयम-137 ला मानवी शरीरातील पोटॅशियम समजून स्नायूंमध्ये शोषले जाऊ शकते, जे आरोग्यासाठी अत्यंत धोकादायक असते.
केंद्रीय औद्योगिक सुरक्षा दल म्हणजेच सीआयएसएफकडे संघ मुख्यालयाच्या सुरक्षेची जबाबदारी आहे. सप्टेंबर 2022 पासून सीआयएसएफकडे संपूर्ण जबाबदारी सोपवण्यात आली आहे. सुमारे 150 सीआयएसएफ जवान संघ मुख्यालयाच्या आजूबाजूला तैनात असतात. डेप्युटी कमिशनर रँकच्या अधिकाऱ्याच्या नेतृत्वात सीआयएसएफचे एक विशेष तुकडी 24 तास मुख्यालयाची सुरक्षा करते. याशिवाय नागपूर पोलिस बाहेरील स्तराची सुरक्षा पुरवतात. कधीकधी एसआरपीएफ किंवा इतर केंद्रीय दलांची मदत घेतली जाते.