Space News: ब्रह्मांडाच्या अस्तित्वाला पूर्वी अंदाज वर्तवलेल्या वेळेपेक्षा खूपच कमी काळ उरलाय. नेदरलँड्सच्या रॅडबाउड विद्यापीठातील तीन शास्त्रज्ञांनी केलेल्या नव्या गणितानुसार हा अभ्यास समोर आलाय.
Space News: ब्रह्मांडाच्या अस्तित्वाला पूर्वी अंदाज वर्तवलेल्या वेळेपेक्षा खूपच कमी काळ उरलाय. नेदरलँड्सच्या रॅडबाउड विद्यापीठातील तीन शास्त्रज्ञांनी केलेल्या नव्या गणितानुसार, ब्रह्मांड 1078 वर्षांनंतर संपेल. पूर्वीचा अंदाज 101100 वर्षांचा होता. म्हणजे 90 टक्क्यांहून अधिक आयुष्य एका झटक्यात कमी झाले. हे संशोधन ‘जर्नल ऑफ कॉस्मॉलॉजी अँड अॅस्ट्रोपार्टिकल फिजिक्स’मध्ये प्रसिद्ध झाले आहे. स्टिफन हॉकिंग यांच्या रेडिएशन थिअरीचा विस्तार करून हे निष्कर्ष काढण्यात आले आहेत.
पूर्वीच्या गणितानुसार ब्रह्मांड अजून 1011000 वर्षे टिकेल असे मानले जात होते. हे आकडे इतके मोठे आहेत की, त्याची कल्पनाही करणे कठीण आहे. पण रॅडबाउड विद्यापीठातील प्रा. हेनो फाल्के, मायकेल वोंड्राक आणि वॉल्टर व्हॅन सुईज्लेकोम यांच्या टीमने नवे गणित केले. त्यात ब्रह्मांडाची उरलेली आयुष्य फक्त १०७८ वर्षे एवढीच राहिली आहे. एका अंकानंतर 78 शून्ये! हे बदल इतके मोठे आहेत की, वैज्ञानिक जगात खळबळ उडाली आहे.
1975 मध्ये स्टिफन हॉकिंग यांनी सांगितले की, ब्लॅक होल पूर्णपणे काळे नसतात. ते हळूहळू कण सोडतात आणि शेवटी पूर्णपणे वाफ होऊन जातात. या प्रक्रियेला ‘हॉकिंग रेडिएशन’ म्हणतात. नव्या अभ्यासात हेच रेडिएशन फक्त ब्लॅक होल्सपुरते मर्यादित नसल्याचे दाखवले गेले आहे. गुरुत्वाकर्षण असलेल्या कोणत्याही वस्तूवर हे लागू होते.
ब्लॅक होल्स व्यतिरिक्त तारे, ग्रह, चंद्र, अगदी पांढरे ड्वार्फ तारे (व्हाइट ड्वार्फ) यांनाही हा प्रभाव पडतो. स्पेस-टाइम म्हणजे अवकाश-काळ याची वक्रता (curvature) हीच पुरेशी आहे. यामुळे प्रत्येक वस्तू हळूहळू ऊर्जा गमावते आणि वाफ होते. यासाठी ब्लॅक होल असण्याची गरज नाही. केवळ गुरुत्वाकर्षण पुरेसे आहे.
आपल्या आकाशगंगेत 97 टक्के तारे शेवटी पांढरे ड्वार्फ बनतात. हे अतिशय घन आणि स्थिर असतात. पूर्वी त्यांचे आयुष्य अब्जावधी वर्षे मानले जात होते. पण नव्या गणितानुसार 1078 वर्षांत तेही पूर्णपणे विलीन होतील. यानंतर ब्रह्मांडात कोणतेही तारे, ग्रह किंवा ऊर्जा उरणार नाही.
1078 वर्षांनंतर ब्रह्मांड पूर्णपणे अंधारमय, रिकामे आणि शांत होईल. कोणतेही तारे चमकणार नाहीत, कोणतेही ग्रह फिरणार नाहीत आणि वेळेची संकल्पनाही संपेल. सगळे काही शून्यात विलीन होईल. हे ‘बिग फ्रीझ’ किंवा ‘हीट डेथ’पेक्षा वेगळे आणि वेगवान आहे.
सध्याचे ब्रह्मांड फक्त 138 कोटी वर्षांचे आहे. 1078 वर्षे इतके प्रचंड आहेत की, आपल्या पृथ्वीच्या आयुष्यात किंवा सूर्याच्या मृत्यूच्या वेळेपेक्षा (5 अब्ज वर्षे) हे अजूनही खूप दूर आहे. तरीही हा शोध ब्रह्मांडाच्या भविष्याबद्दलची आपली समज पूर्णपणे बदलतो. वैज्ञानिकांना नव्या थिअरी तपासण्याची संधी मिळते.
हे संशोधन भौतिकशास्त्र, गणित आणि खगोलशास्त्र यांचा सुंदर मेळ दाखवते. यामुळे ब्रह्मांड कसे संपेल याबद्दलची जुनी कल्पना बदलली. “अंत अपेक्षेपेक्षा लवकर येतो, पण तो अजूनही खूप दूर आहे,असे शास्त्रज्ञ म्हणतात. पुढे प्रयोग आणि निरीक्षणांनी हे गणित अधिक अचूक करता येईल.
)