बरेच लोक चण्याच्या पिठामध्ये मिसळलेले मक्याचे पीठ विकत आहेत. त्यात गव्हाचे पीठही वापरतात. जेव्हाही तुम्ही बाजारातून पॅकेट बंद बेसन आणता त्यावेळी जर तुम्हाला भेसळ असल्याचं जाणवत असेल तर तुम्ही काही ट्रिक्स वापरून भेसळयुक्त आहेत की नाही हे ओळखू शकता.
चण्याच्या पिठाचा वापर बेसनाचे लाडू, भजी, कढी, बर्फी तयार घराघरात वापरलं जातं. वेगवेगळ्या पदार्थांमध्ये चव वाढवण्यासाठी बेसनाचा वापर केला जातो. बाजारात भेसळयुक्त बेसन मोठ्या प्रमाणावर विक्री केलं जात आहे.
बेसन शरीरासाठी नुकसानकारक ठरू शकतं. नफ्याच्या सल्ल्यानुसार सर्व नफाधारक 25 टक्के हरभरा पीठात रवा, मटार, तांदूळ पावडर, मका पीठ आणि कृत्रिम रंग यांचे 75 टक्के मिश्रण करतात. अशा परिस्थितीत लोकांना खरं आणि बनावट पीठ ओळखता येत नाही.
तुम्ही हाइड्रोक्लोरिक एसिड्सचा उपयोग करावा लागेल. त्यासाठी सगळ्यात आधी दोन चमचे बेसन घ्या आणि त्याच दोन चमचे लिंबाचा रस घालून पेस्ट तयार करून घ्या. काहीवेळ हे मिश्रण असेच राहू द्या. थोड्या वेळाने, जर चण्याचे पीठ लाल, तपकिरी किंवा राखाडी रंगाचा झाले तर तुम्ही वापरत असलेलं चण्याचे पीठ बनावट असू शकतं.
एक चमचा चण्याचे पीठ एका टेस्ट ट्यूबमध्ये घाला. नंतर तीन मिली अल्कोहोल घाला आणि मिश्रणाने मिसळा. नंतर हायड्रोक्लोरिक एसिडचे 10 थेंब घाला. जर मिश्रणाचा रंग गुलाबी झाला तर मग समजून घ्या की त्यात मेटानिल येलोची भेसळ झाली आहे.
चांगल्या पीठाची पारख तुम्ही मळताना करू शकता. जर तुम्ही चांगले पीठ मळत असाल तर ते खूप मऊ असते. तसंच या पीठापासून तयार केलेल्या चपात्या चांगल्या फुगतात. भेसळयुक्त पीठ मळण्यासाठी खूप कमी पाणी लागतं. चपात्यांचा रंग जास्त पांढरा असतो. या पीठाची चपाती व्यवस्थित फुगत नाही. एखाद्या च्यूइंगमप्रमाणे ही चपाती खेचली जाते.
तांदळात सुद्धा मोठ्या भेसळ दिसून येते. जे तांदूळ भेसळयुक्त असतात त्यात एक प्रकारची चकाकी असते. जी नैसर्गिक तांदळात कमी असते. त्याचबरोबर नकली तांदूळ एकाच मापाचे असतात, मात्र जे शुद्ध ओरिजनल तांदूळ असतात ते वेगवेगळ्या आकाराचे असतात. याशिवाय जास्त चमकदार नसतात.