अणुबॉम्बपेक्षा 1000 पट जास्त शक्तिशाली हायड्रोजन बॉम्ब, कोणत्या देशाने हायड्रोजन बॉम्बची चाचणी करुन जगात माजवली होती खळबळ

 इस्त्रायल अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्ध पेटले आहे. अशातच अमेरिकेने अणुबॉम्बची चाचणी केल्याचा दावा केला जात आहे. मात्र, अणुबॉम्बपेक्षा  हायड्रोजन बॉम्ब 1000 पट जास्त शक्तिशाली आहे. जाणून घेऊया कोणत्या देशांकडे हायड्रोजन बॉम्ब  आहे.   

वनिता कांबळे | Updated: Mar 3, 2026, 06:38 PM IST
अणुबॉम्बपेक्षा 1000 पट जास्त शक्तिशाली हायड्रोजन बॉम्ब, कोणत्या देशाने हायड्रोजन बॉम्बची चाचणी करुन जगात माजवली होती खळबळ

Hydrogen vs Nuclear Bomb: जग तिसऱ्या महायुद्धाच्या उंबरठ्यावर आहे,  इस्त्रायल अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाचा भडका उडाला आहे. अशातच अमेरिकेने अणुबॉम्बची चाचणी केल्याचा दावा केला जात आहे. जर या युद्धाच अणुबॉम्बचा वापर झाला तर युद्ध आणखी पेटू शकते.  अणुबॉम्बमध्ये पेक्षा डेंजर हायड्रोजन बॉम्ब आहे.  हायड्रोजन बॉम्ब हा अणुबॉम्बच्या 700 ते 1000 पट शक्तिशाली आहे. एलिकडेच एका देशाने  हायड्रोजन बॉम्बची चाचणी करुन जगात खळबळ  माजवली होती. 

Add Zee News as a Preferred Source

कोणत्या देशाने केली  हायड्रोजन बॉम्बची चाचणी

उत्तर कोरिया या देशाने हायड्रोजन बॉम्बची चाचणी केली होती.  अणुचाचण्यांवरून उत्तर कोरिया आणि अमेरिका यांच्यात शाब्दिक युद्ध रंगले होते. ट्रम्प प्रशासनाने उत्तर कोरियावर निर्बंध कडक केले. उत्तर कोरिया आपल्या चाचण्या थांबवल्या नाहीत.  उत्तर कोरियाने हायड्रोजन बॉम्बच्या भूमिगत चाचण्या केल्याचा दावा केला आहे.

सर्वाधिक अणुबॉम्ब असेलले जगातील Top 9 देश; 2 देशांकडे इतके अणुबॉम्ब आहेत की संपूर्ण जग नष्ट होईल 

दुसऱ्या महायुद्धाच्या शेवटच्या दिवसांत अमेरिकेने जपानविरुद्ध दोनदा अणुबॉम्बचा वापर केला. या बॉम्बची यापूर्वी शेकडो वेळा चाचणी घेण्यात आली होती. अणुबॉम्ब अणुविखंडनावर अवलंबून असतात, ज्यामुळे शस्त्राच्या समृद्ध युरेनियम किंवा प्लुटोनियममधील अणू विभाजित होतात तेव्हा मोठ्या प्रमाणात ऊर्जा निर्माण होते. 16 जुलै 1945 रोजी अमेरिकेतील न्यू मेक्सिकोच्या वाळवंटात चाचणी दरम्यान पहिल्यांदा हा बॉम्ब स्फोट झाला. नाझी जर्मनी देखील तो विकसित करत असल्याने, तो एका गुप्त प्रकल्पाचा भाग म्हणून विकसित करण्यात आला असल्याचे मानले जाते.

अमेरिकेने दक्षिण जपानमधील हिरोशिमा शहरावर पहिला अणुबॉम्ब टाकला

6 ऑगस्ट रोजी अमेरिकेने दक्षिण जपानमधील हिरोशिमा शहरावर पहिला अणुबॉम्ब टाकला. अंदाजे 1,40,000 लोक मारले गेले असा अंदाज आहे. तीन दिवसांनंतर, दुसऱ्या अणुबॉम्बने नागासाकी नष्ट केले, ज्यामध्ये सुमारे 74,000 लोक मारले गेले. जपानने शरणागती पत्करली आणि दुसरे महायुद्ध संपले.  या बॉम्बमुळे सुमारे 20 किलोटनचा स्फोट झाला, जो 20,000 टन टीएनटीच्या स्फोटाइतका होता. या स्फोटांमुळे काँक्रीटच्या इमारती उद्ध्वस्त झाल्या आणि इतकी तीव्र उष्णता निर्माण झाली की स्फोटाजवळील लोक वाफेसारखे झाले. त्यानंतर वर्षानुवर्षे रेडिएशनशी संबंधित आजार दूरच्या लोकांनाही प्रभावित करत राहिले. सोव्हिएत युनियन हा अणुबॉम्बची चाचणी करणारा दुसरा देश होता. हे १1949  मध्ये घडले. त्यानंतर 1952 मध्ये चाचण्या करून ब्रिटन तिसरा अणुशक्ती देश बनला.

हायड्रोजन  बॉम्ब अणुबॉम्बपेक्षा कितीतरी पटीने जास्त शक्तिशाली

चीन, फ्रान्स, भारत, उत्तर कोरिया आणि पाकिस्तान यांनी त्यांच्याकडे अण्वस्त्रे असल्याचा दावा केला आहे.  इस्रायलला एक अघोषित अण्वस्त्र शक्ती मानले जाते. त्यांनी अण्वस्त्रे असल्याचा दावा केला नाही किंवा याचे खंडन देखील केलेल नाबी.  पुष्टी किंवा खंडन केलेले नाही. हायड्रोजन किंवा थर्मोन्यूक्लियर बॉम्ब हे अणुबॉम्बपेक्षा कितीतरी पटीने जास्त शक्तिशाली असतात. ते हायड्रोजन समस्थानिकांच्या फ्यूजनच्या तत्त्वावर कार्य करतात. दोन अणु केंद्रकांचे संलयन प्रचंड प्रमाणात ऊर्जा निर्माण करते आणि सूर्याच्या गाभ्यात होणारी ही प्रक्रिया सूर्याच्या अमर्याद उर्जेचा स्रोत देखील आहे.

कोणत्याही युद्धात अद्याप हायड्रोजन बॉम्बचा वापर अद्याप  झालेला नाही

हायड्रोजनचा वापर अद्याप कोणत्याही युद्धात झालेला नाही. जगातील अणुभट्ट्यांमध्ये अनेक हायड्रोजन बॉम्ब आहेत. या बॉम्बमध्ये दोन टप्प्यांची प्रक्रिया असते ज्यामध्ये अणुस्फोट मोठ्या प्रमाणात उष्णता निर्माण करतो आणि नंतर केंद्रकांना एकत्र करतो, ज्यामुळे आणखी मोठा स्फोट होतो. अमेरिकन सैन्याने 1952 मध्ये पहिला हायड्रोजन बॉम्ब चाचणी केली, जो अणुबॉम्बपेक्षा  700 पट जास्त शक्तिशाली होता. त्यानंतर एका वर्षानंतर, सोव्हिएत युनियननेही हायड्रोजन बॉम्बची चाचणी केली. 1961 मध्ये, रशियाने आर्क्टिकमध्ये "झार बॉम्बा" म्हणून ओळखला जाणारा आतापर्यंतचा सर्वात मोठा स्फोट केला. त्यात 57,000 किलोटन शक्ती वापरली गेली.

उत्तर कोरियाने केलेल्या भूमिगत स्फोटामुळे चाचणी क्षेत्रात भूस्खलन

उत्तर कोरियाने 1 जानेवारी 2016 रोजी एका लहान हायड्रोजन बॉम्बची चाचणी केल्याचे म्हटले आहे. तथापि, शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की ६ किलोटन क्षमतेचे उत्पादन थर्मोन्यूक्लियर उपकरणासाठी अत्यंत कमी आहे. उत्तर कोरियाने 3 सप्टेंबर रोजी सहावी अणुचाचणी केली, ती देखील एक हायड्रोजन बॉम्ब होती असे म्हटले आहे. भूमिगत स्फोटामुळे चाचणी क्षेत्रात भूस्खलन झाले.

कोणत्या देशांकडे हायड्रोजन  बॉम्ब आहेत?

पाच एनपीटी-मान्यताप्राप्त अण्वस्त्रधारी देश जसे की अमेरिका, रशिया, युनायटेड किंग्डम, चीन आणि फ्रान्स  यांच्याकडे हायड्रोजन बॉम्ब (थर्मोन्यूक्लियर शस्त्रे) आहेत. या राष्ट्रांकडे प्रगत, उच्च-उत्पन्न देणारे थर्मोन्यूक्लियर शस्त्रागार आहेत. याव्यतिरिक्त, उत्तर कोरियाने हायड्रोजन बॉम्ब विकसित आणि चाचणी केल्याचा दावा केला जातो.2025 मध्ये एक अहवाल प्रसिद्द झाला होता. या अहवालात असे सूचित करण्यात आले होते की चीन करारांना बायपास करण्यासाठी डिझाइन केलेल्या नवीन प्रकारच्या अण्वस्त्र नसलेल्या, उच्च-तापमानाच्या, "ब्लोटॉर्च" हायड्रोजन-आधारित शस्त्रांची चाचणी करत आहे.

 

About the Author

Vanita Kamble

वनिता सुनिल कांबळे या 'झी 24 तास' डिजिटलमध्ये सिनीयर सब एडीटर पदावर कार्यरत आहेत. न्यूज चॅनल तसेच डिजीटल मीडिया क्षेत्राचा 12 वर्षांचा अनुभव आहे.  याआधी tv9 मराठी, साम टीव्ही, जय महाराष्ट्र न्यूज चॅनल, नवराष्ट्र येथे काम केलं आहे. महाराष्ट्रातील राजकीय बातम्यांसह देश विदेशातील राजकीय घडामोडींचे बातम्यांच्या माध्यमातून सखोल विश्लेषण करतात. क्राईम, व्यवसाय, राष्ट्रीय आणि जागतिक घडामोडींचे वृत्त लिखाण करतात.   यासह पर्यटन, सायन्स, टेक्नॉलॉजी तसेच रिसर्चबेस स्टोरी करण्याची विशेष आवड.

...Read More