 "କାର୍ଗିଲ ବିଜୟ ଦିବସ: ଅଭୁଲା କାହାଣୀ ୬୦ ଦିନର")
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆଜିର ଦିନରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଦେଖିଥିଲା ଭାରତୀୟ ସେନାଙ୍କ ଶୌର୍ଯ୍ୟ ତଥା ବୀରଗାଥା। ଆଜିର ଦିନରେ ୨୧ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ କାର୍ଗିଲ ଶିଖରରେ ଇତିହାସ ରଚିଥିଲେ ଭାରତୀୟ ସେନା। ଅନୁପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ପଡ଼ୋଶୀ ଶତ୍ରୁ ରାଷ୍ଟ୍ର ପାକିସ୍ତାନକୁ ନିଜର ଦମ ବଳରେ ତଡ଼ିଥିଲେ ଭାରତୀୟ ସେନା। ସେଦିନ ବିଶ୍ୱ ଦେଖିଥିଲା ଭାରତୀୟ ସେନାଙ୍କ ପରାକ୍ରମ। କାର୍ଗିଲ ଶିଖରକୁ ନିଜ ଅକ୍ତିଆରକୁ ଆଣିବା ପରେ ବିଜୟ ଦିବସ ପାଳନ କରିଥିଲେ ଭାରତୀୟ ସେନା। ଇତିହାସରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣାକ୍ଷରରେ ଲେଖା ହୋଇଥିଲା ସେହିଦିନ।
ଆଜି ୨୧ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଶେଷ ହୋଇଥିବା ଲଦାଖର ଉଚ୍ଚ ଶିଖରରେ କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ । ଏପରି ଏକ ଯୁଦ୍ଧ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଭାରତୀୟ ସେନାବାହିନୀକୁ ୧୮ ହଜାର ଫୁଟରୁ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚରେ ଲୁଚିଥିବା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ 'ଅପରେସନ୍ ବଦର୍'ରୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଭାରତର 'ଅପରେସନ୍ ବିଜୟ' ପାକିସ୍ତାନର ଅପରେସନକୁ କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇଥିଲା। ଅପରେସନ ବିଜୟ ଭାରୀ ପଡ଼ିଥିଲା ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ପାକିସ୍ତାନ କେବଳ ୭ଶହ ଜଣ ସେନାଙ୍କୁ ହରାଇନାହିଁ ବରଂ ଏଭଳି ଏକ ମାନସିକତାର ହତ୍ୟା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ସେ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁସ୍ଥ ହୋଇପାରି ନାହାଁନ୍ତି।
କାର୍ଗିଲର ଶିଖରରେ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ମେ ଏବଂ ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ମାଧ୍ୟମରେ ପାକିସ୍ତାନ କାଶ୍ମୀର ଏବଂ ଲଦାଖକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ଏକମାତ୍ର ରାସ୍ତା ସହିତ ସିଆଚିନକୁ ନିଜ ଅକ୍ତିଆରକୁ ନେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲା। ଏଥି ସହିତ ସିଆଚେନ୍ ଗ୍ଲାସିଅରରୁ ଭାରତୀୟ ସେନାକୁ ହଟାଇବା ପାକିସ୍ତାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଜେନେରାଲ ପରଭେଜ ମୁଶରଫଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପାକିସ୍ତାନର ସାମରିକ ଶାସକମାନେ ଏକ ଷଡଯନ୍ତ୍ର କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅପରେସନ୍ ବଦର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ମୁଜାହିଦ୍ଦିନଙ୍କ ନାମରେ ପ୍ରାୟ ୫ ହଜାର ସେନାକୁ କାର୍ଗିଲକୁ ପଠାଇଥିଲେ।
୬୦ ଦିନର ଯୁଦ୍ଧରେ ୫୨୭ ଯବାନଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲା ଭାରତ
ଏହି ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନାମାନେ ଧୀରେ ଧୀରେ କାର୍ଗିଲର ଉଚ୍ଚ ଶିଖରକୁ ଦଖଲ କଲେ। ଯାହା ସମ୍ପର୍କରେ ଭାରତକୁ ତିଳେ ହେଁ ସୂଚନା ପାଇ ପାରିନଥିଲା। ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସହ ବହୁ ପରିମାଣର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଆଣିଥିଲେ। ଦୀର୍ଘ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସେମାନେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ଭାରତୀୟ ସେନା ପାକିସ୍ତାନର ଏହି ଘୃଣ୍ୟ ଷଡଯନ୍ତ୍ରର ସୂଚନା ପାଇଲା, ସେତେବେଳେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନାକୁ ଏକ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଅପରେସନ୍ ବିଜୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ପାକିସ୍ତାନ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ୨ ଲକ୍ଷ ସେନାଙ୍କୁ କାର୍ଗିଲକୁ ପଠାଇଥିଲେ। ଏହି ଅପରେସନ୍ ପ୍ରାୟ ଦୁଇମାସ ଅର୍ଥାତ ୬୦ ଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ଜୁଲାଇରେ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଭାରତର ୫୨୭ ସେନାଙ୍କ ଜୀବନ ବଳିଦାନ ଦେଇଥିଲେ।
୩୦ ହଜାର ଭାରତୀୟ ସେନା ଓ ୫ ହଜାର ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ
ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନ ଦାବି କରିଥିଲା ଯେ ସମସ୍ତ କାଶ୍ମୀରବାସୀ ସଂଗ୍ରାମ କରୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୁନରୁତ୍ଥାନ ହୋଇଥିବା ଦଲିଲ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନୀ ନେତାଙ୍କ ବିବୃତ୍ତି ମଧ୍ୟ ବେଶ ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟକର ରହିଥିଲା। ତେବେ ପାକିସ୍ତାନ ନେତାଙ୍କ ବିବୃତ୍ତି ପରବର୍ତ୍ତି ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା ସିଧାସଳଖ ଜଡିତ ଥିବା ନେଇ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାୟ ୩୦ ହଜାର ଭାରତୀୟ ସେନା ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୫ ହଜାର ଅନୁପ୍ରବେଶ ସିଧାସଳଖ ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇଥିଲେ। ଭାରତୀୟ ସେନା ଏବଂ ବାୟୁସେନାର ମିଳିତ ଅପରେସନରେ କାର୍ଗିଲର ଶିଖରରେ ଲୁଚିଥିବା ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଭାରତର ଜବରଦସ୍ତ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଏକଘରିଆ ହୋଇଥିବା ପାକିସ୍ତାନକୁ କାର୍ଗିଲର ଉଚ୍ଚ ଶିଖରରୁ ପଛକୁ ଫେରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲା । ପରମାଣୁ ବୋମା ନିର୍ମାଣ ପରେ ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ପ୍ରଥମ ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଘର୍ଷ ଥିଲା। ଯାହା ଭାରତ ନିଜ ନାମରେ ନାମିତ କରିଥିଲା । ଏହି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଉପରେ ଏଲଓସି, ଲକ୍ଷ୍ୟ ଓ ଧୁପ ଭଳି ସିନେମା ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲା।
ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ମିରାଜ୍, ମିଗ୍ -27 ଏବଂ ମିଗ୍ -29
ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପାକିସ୍ତାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମିରାଜ, ମିଗ -27 ଏବଂ ମିଗ -29 ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲା। ଏହି ବିମାନଗୁଡ଼ିକ କାର୍ଗିଲ ଶିଖରକୁ ଦଖଲ କରୁଥିବା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅନବରତ ଭାବେ ବୋମାମାଡ଼ କରିଚାଲିଥିଲେ । ଯେଉଁଥିପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଷ୍ଟାମ୍ପଡେଡ୍ ଘଟିଥିଲା । ମିଗ୍ -29 ସହାୟତାରେ ପାକିସ୍ତାନର ଅନେକ ଟାର୍ଗେଟରେ R-77 କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ରକେଟ୍ ଏବଂ ବୋମା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ବୋଫର୍ସ ତୋପ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ, ଯାହା ପାକିସ୍ତାନରେ ହଇଚଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଏହି ବନ୍ଧୁକ ସାହାଯ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ଲକ୍ଷ ପଚାଶ ହଜାର ଗୁଳି ଚାଳନା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥି ସହିତ, ୫ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ମୋର୍ଟାର, ତୋପ ଏବଂ ରକେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇ ୫ ହଜାର ବୋମାମାଡ଼ କରାଯାଇଥିଲା। ଯୁଦ୍ଧର ୧୭ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରତି ମିନିଟରେ ଗୋଟିଏ ରାଉଣ୍ଡ ଗୁଳି ଚାଳନା କରାଯାଇଥିଲା ।
ଭାରତର କ୍ଷତି
କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତ ୫୨୭ ସାହସୀ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲା । ଏଥିସହିତ ୧୩୦୦ରୁ ଅଧିକ ସେନା ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। ପାକିସ୍ତାନ ସରକାରୀ ଭାବେ ୭ଶହ ସେନାଙ୍କୁ ହରାଇଥିବା ନେଇ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା। ସେହିପରି ୨୪୦ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଳାୟନ କରିଥିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲା ପାକିସ୍ତାନ । ତେବେ ବେସରକାରୀ ରେକର୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ପାକିସ୍ତାନ ୩ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ସେନାଙ୍କୁ ହରାଇ ଥିବା ପରବର୍ତ୍ତି ସମୟରେ ଜଣାପଡ଼େ। ତଥାପି ପାକିସ୍ତାନ ଏହି ସତ୍ୟକୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିନାହିଁ । ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଜେନେରାଲ ପରଭେଜ ମୁଶରଫ ନୱାଜ ସରିଫଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ଭାରତ କ୍ଷମତା ହାସଲ କରିଥିଲା।
ଘଟଣାକ୍ରମ
)