 "ଖଣିଜ ଟିକସ ଆଦାୟ କରିବାର ଅଧିକାର ରଖିଛି ରାଜ୍ୟ: ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ")
Supreme Court On Mineral Tax: ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଗୁରୁବାର ଦିନ ଏକ ଐତିହାସିକ ରାୟରେ ଏହାର ପୂର୍ବ ଆଦେଶକୁ ରଦ୍ଦ କରିବା ସହ ଖଣି ଓ ଖଣିଜ ବ୍ୟବହାର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ସେସ୍ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଅଧିକାରକୁ ବଜାୟ ରଖିଛନ୍ତି । ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଡିୱାଇ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ଼ଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ ଖଣ୍ଡପୀଠ ୮:୧ରେ ଏକ ରାୟ ଶୁଣାଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ରୟାଲ୍ଟି ଟିକସ ସହ ସମାନ ନୁହେଁ ଏବଂ ସେସ୍ ଲାଗୁ କରିବାର କ୍ଷମତା ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କର ରହିଛି । ଜଷ୍ଟିସ ବିଭି ନାଗରତ୍ନା ଭିନ୍ନ ରାୟ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି । ଏହି ରାୟ ଓଡ଼ିଶା, ବଙ୍ଗଳା, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଓ ଛତିଶଗଡ଼ ଭଳି ଖଣିଜ ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିଜୟ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି ।
ଖଣ୍ଡପୀଠ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ରୟାଲ୍ଟି ଟିକସ ପ୍ରକୃତିରେ ନାହିଁ । ରୟାଲ୍ଟି ଟିକସ ବୋଲି ଇଣ୍ଡିଆ ସିମେଣ୍ଟର ରାୟରେ ଯେଉଁ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି ତାହା ଭୁଲ୍ ବୋଲି ଆମେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛୁ । ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି କହିଛନ୍ତି ଯେ ସରକାରଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦେୟକୁ କେବଳ ଟିକସ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ କାରଣ ଏକ ଆଇନରେ ବକେୟା ଅର୍ଥ ଆଦାୟ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।
ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଖଣି ଓ ଖଣିକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଟିକସ ଜମି ଉପରେ ଲିଷ୍ଟ-୨ର ଏଣ୍ଟ୍ରି-୪୯ ଅଧୀନରେ ଟିକସ ଆଦାୟ କରିବାରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିବାକୁ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭା ସକ୍ଷମ ବୋଲି ଆମେ ମତ ଦେଉଛୁ ।
ଖଣ୍ଡପୀଠର ଅଧିକାଂଶ ବିଚାରପତି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଖଣି ଖନନ କିମ୍ବା ଆନୁଷଙ୍ଗିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ସେସ୍ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର କ୍ଷମତା ଛଡ଼ାଇ ନେଉନାହାନ୍ତି ।
ଖଣିଜ ଅଧିକାର ଉପରେ ଟିକସ ଲଗାଇବାର ଆଇନଗତ କ୍ଷମତା ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭା ପାଖରେ ଅଛି ଏବଂ ଖଣିଜ ଅଧିକାର ଉପରେ ଟିକସ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ସଂସଦର ଆଇନଗତ କ୍ଷମତା ନାହିଁ । ଯେହେତୁ ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ପ୍ରବେଶ ଏବଂ ସଂସଦ ଏହି ବିଷୟବସ୍ତୁ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ନିଜର କ୍ଷମତା ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବ ନାହିଁ । ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାର ଧାରା ୨୪୬ ଅନୁଯାୟୀ ଆଇନଗତ କ୍ଷମତା ଅଛି ଏବଂ ତାଲିକା ୨ର ଏଣ୍ଟ୍ରି ୪୯ରେ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ସମ୍ପନ୍ନ ଜମି ଉପରେ ଟିକସ ଲଗାଇବାର ଅଧିକାର ରହିଛି ।
ଏହି ମତ ଉପରେ ଜଷ୍ଟିସ ନାଗରତ୍ନା ଉଭୟ ଦିଗରେ ଅସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ସେ କହିଥିଲେ,"ମୁଁ ଭାବୁଛି ରୟାଲ୍ଟି ଟିକସ ପ୍ରକୃତିର ଅଟେ । ଖଣିଜ ଅଧିକାର ଉପରେ କୌଣସି ଟିକସ କିମ୍ବା ଶୁଳ୍କ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର କୌଣସି ଆଇନଗତ କ୍ଷମତା ନାହିଁ । ଇଣ୍ଡିଆ ସିମେଣ୍ଟର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଠିକ୍ଭାବେ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି ।’
ଆଜିର ଶୁଣାଣି ସମୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଥିଲେ ଯେ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ସମ୍ପନ୍ନ ଜମି ଉପରେ ରାଜ୍ୟମାନେ ଟିକସ ଲଗାଇପାରିବେ ନାହିଁ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଦାୟ କରାଯାଉଥିବା ରୟାଲ୍ଟି ଶେଷରେ କେବଳ ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଥାଏ ।
ସଲିସିଟର ଜେନେରାଲ ତୁଷାର ମେହେଟ୍ଟା ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଥିଲେ ଯେ ଖଣିଜ ଶିଳ୍ପର ବିକାଶ ପାଇଁ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଏକ ସମାନତାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି, ନ ହେଲେ ରାଜ୍ୟଭିତ୍ତିକ ଟିକସ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ବିକାଶ ଏବଂ ବୃହତ ଜନସ୍ୱାର୍ଥରେ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ବ୍ୟବସ୍ଥାଗତ ଉପଯୋଗ ଉପରେ ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ ।
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଏହି ମାମଲା ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ବିଚାରାଧୀନ ୯ ଜଣିଆ ଖଣ୍ଡପୀଠ ମାମଲା ଥିଲା ଏବଂ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୪ରେ ଏହି ମାମଲାରେ ରାୟ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଥିଲେ ।
ଏମଏମଡିଆରଏ (ଖଣି ଓ ଖଣିଜ (ବିକାଶ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ) ଆଇନ (ଖଣି ଆଇନ) ପ୍ରଣୟନ ଯୋଗୁଁ ଖଣି ଓ ଖଣିଜ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ଟିକସ ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ରାଜ୍ୟ ସରକାରମାନଙ୍କୁ ବଞ୍ôଚତ କରାଯାଇଛି କି ନାହିଁ ତାହା ଏହି ମାମଲାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।
୧୯୮୯ମସିହାରେ ଇଣ୍ଡିଆ ସିମେଣ୍ଟସ ବନାମ ତାମିଲନାଡୁ ମାମଲାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ରାୟ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଏମ୍ଏମ୍ଆର୍ଏ ଅଧୀନରେ ରୟାଲ୍ଟି ଏକ ପ୍ରକାର ‘ଟିକସ' ଏବଂ ଏଭଳି ରୟାଲ୍ଟି ଉପରେ ସେସ୍ ଲଗାଇବା ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଆଇନଗତ କ୍ଷମତା ବାହାରେ ।
ଗୁରୁବାରର ଶୁଣାଣି ପରେ ଅନେକ ଆବେଦନକାରୀ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ରାୟ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଏବଂ ଏହା ଅତୀତର କାରବାରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ ନାହିଁ । ଏହାର ଜବାବରେ ଖଣ୍ଡପୀଠ ମାମଲାର ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେବା ପାଇଁ ଜୁଲାଇ ୩୧ରେ ମାମଲା ରଖିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ ।
ନିକଟରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର କହିଥିଲେ ଯେ କୋଇଲା ରୟାଲ୍ଟି ସଂଶୋଧନ ଦାବିକୁ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବାଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତିବର୍ଷ ହଜାର ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାର ରାଜସ୍ୱ ହରାଇବେ ।
)